Fakty
Ciekawe fakty
Ludzki mózg
Ludzki mózg przypomina komputer, który przechowuje naszą wiedzę i wpływa na zachowanie człowieka. Ewoluował w ciągu kilku milionów lat, wciąż ma przed naukowcami wiele tajemnic.- Mózg to centrum układu nerwowego, kontroluje nasze myśli, ruchy, wspomnienia i decyzje.
- W trakcie ewolucji ludzki mózg stawał się coraz bardziej skomplikowany, wiele z jego cech nie jest do końca zbadanych przez naukowców.
- Mózg składa się z miliardów komórek nerwowych, które wysyłają i odbierają informacje.
- Ludzki mózg jest trzykrotnie większy od mózgu innych ssaków o podobnej wielkości ciała.
- Każda półkula mózgu współpracuje z jedną połową ciała. Jednak to połączenie jest nietypowe – prawa półkula współpracuje z lewą stroną ciała, lewa półkula z prawą.
- Największa część mózgu to kresomózgowie. Inne ważne części to ciało modzelowate, kora mózgu, wzgórze, móżdżek, podwzgórze, hipokamp i pień mózgu
- Mózg jest chroniony przez czaszkę, składającą się z 22 kości.
- Mózg dorosłego człowieka waży ok. 1,5 kilograma, Chociaż to tylko 2% wagi ciała, mózg zużywa 20% energii.
- Schorzenia mózgu to np. choroba Alzheimera, Parkinsona i stwardnienie rozsiane. Wpływają one na poprawne działanie mózgu.
Pszczoły
Pszczoły miodne są niezwykle pożyteczne dla środowiska i wartościowe dla człowieka. Oto kilka wiadomości o tych owadach.
- Pszczoły istnieją na Ziemi od milionów lat.
- Przez naukowców nazywane Apis mellifera, pełnią rolę zapylaczy.
- To jedyny owad który produkuje pokarm dla człowieka.
- Miód zawiera wszystkie substancje niezbędne do podtrzymania życia, wliczając enzymy, witaminy, minerały i wodę.
- Pszczoły mają sześć nóg, dwoje oczu złożonych z tysięcy małych soczewek, położonych po obu stronach głowy, troje zwykłych oczu na czubku głowy, dwie pary skrzydeł, torebkę nektarową i żądło.
- Pszczoły mają 170 receptorów węchowych, więcej niż muszki owocówki (62) czy komary (79). Ich zmysł węchu jest tak precyzyjny, że mogą rozróżnić setki odmian kwiatów na podstawie zapachu.
- Pszczele skrzydła są niesamowicie szybkie, owady poruszają nimi 200 razy na sekundę, co powoduje ich charakterystyczne brzęczenie. Pszczoły mogą latać na odległość do 8 kilometrów osiągając prędkość do 25 km na godzinę.
- Przeciętna robotnica wytwarza w ciągu swojego życia 1/12 łyżeczki miodu.
- Rój pszczół musi przebyć dystans 140 tysięcy kilometrów, żeby zebrać 1 kilogram miodu.
- 28 gramów miodu wystarczy pszczole do przelecenia kuli ziemskiej dookoła.
- Podczas jednej wyprawy pszczoła odwiedza od 50 do 100 kwiatów.
- Mózg pszczoły ma owalny kształt i jest wielkości nasiona sezamu, ale ma ogromną zdolność do uczenia się i zapamiętywania. Jest w stanie dokonywać skomplikowanych obliczeń dotyczących dystansu do przebycia i efektywności wyprawy.
- Kolonia pszczół to 20 000 – 60 000 osobników plus jedna królowa. Całą pracę w kolonii wykonują pszczoły robotnice – samice, które żyją ok. 6 tygodni.
- Królowa może żyć nawet pięć lat i jako jedyna składa jaja. Najwięcej pracy ma w lecie, kiedy ul musi być najwydajniejszy – składa wtedy do 2500 jaj dziennie.
- Samce pszczoły miodnej zwane trutniami nie mają żądła i nie zajmują się żadną pracą. Ich zadaniem jest tylko rozmnażanie.
- Każda kolonia pszczół ma inny zapach aby jej członkowie mogli się rozpoznać.
- Żądlą tylko pszczoły robotnice, jedynie wtedy, gdy poczują, że ich życie jest w niebezpieczeństwie. Po użądleniu ofiary pszczoła umiera. Królowa także ma żądło, ale nie opuszcza ula w celu jego obrony.
- Szacuje się, że dla przeciętnego człowieka śmiertelne jest 1100 użądleń pszczół.
- Pszczoły komunikują się ze sobą „tańcząc”.
- Podczas zimy pszczoły żywią się miodem zebranym w czasie cieplejszych miesięcy.
Wieloryby
Wieloryby oddychają powietrzem – z pewnością wiesz, że wieloryby oddychają powietrzem atmosferycznym, wciąganym przez otwór na czubku głowy.- Wieloryby nie mogą spać zbyt długo – muszą pamiętać, żeby co jakiś czas się wynurzyć i zaczerpnąć powietrza.
- W czasie snu tylko jedna półkula mózgowa wieloryba odpoczywa.
- Rozpoznanie samców wieloryba nie jest łatwe.
- Wieloryby to ssaki, cielaki rosną w brzuchu matki.
- Wieloryby to walenie, ssaki przystosowane do życia w wodzie.
- Pływają z prędkością do 60 km na godzinę.
- Wieloryby mają włosy – jednak ich włosy są bardzo cienkie, więc można je zobaczyć tylko z bliska.
- Wieloryby są ciepłokrwiste – muszą utrzymywać wysoką temperaturę ciała. Ponieważ nie mają zbyt wielu włosów, ogrzewa ich gruba warstwa tłuszczu pod skórą. Młode wieloryby mają więcej włosów niż dorosłe, ponieważ ich zapasy tłuszczu są jeszcze zbyt małe aby wystarczyły do ogrzania ciała. Z wiekiem, kiedy tłuszczu przybywa, owłosienie jest coraz mniejsze.
- To największe zwierzęta żyjące na Ziemi – są ogromne. Płetwal błękitny jest z nich największy, jest uznawany też za najgłośniejsze zwierzę na naszej planecie, długość jego ciała dochodzi do 33 metrów. Najmniejszym wielorybem jest kaszalot płaskonosy, który dorasta do 2,7 m.
- Najniebezpieczniejszym drapieżnikiem polującym na wieloryby jest człowiek.
